TikTok Shop komt naar België, maar is dat ook een goede zaak? Met twee keer tikken op een video kun je rechtstreeks bij een influencer een nieuwe handtas of gsm kopen, zo meldt Het Nieuwsblad. “Dat kan jongeren aansporen tot impulsaankopen.”
“Alleen vandaag nog is er korting.” Kim Kardashian zit in een sofa naast moeder Kris Jenner in een decor met kitscherige kerstbomen. Ze prijst haar SKIMS-kledinglijn aan, terwijl een paar verrassingsgasten vrolijk binnenvallen. Een klassieke Teleshopping-video, zo lijkt het. Maar Kimsmas live! was in december Kardashians allereerste live-evenement via TikTok Shop. De live show ging een klein uur door, en bij elk product dat ze aanprees, konden de 25.000 kijkers ook meteen afrekenen – wat velen onder hen ook deden. En dat gewoon op het platform zelf. Kimsmas LIVE! Chaos and Laughter with Kathy Hilton | TikTok
Via Tiktok Shop hoeven gebruikers de app niet meer te verlaten om een aankoop te doen. In China werd de e-commerce-uitbreiding van razendsnel extreem populair. Nadien volgden onder meer de VS, en ondertussen is ByteDance, het Chinese moederbedrijf, bezig met een forse opmars in Europa. Het lanceerde eerder al met succes in Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. Nu zijn de Benelux, Polen en Scandinavië aan de beurt, zo blijkt uit nieuwe vacatures.
Impulsaankopen met ‘Buy now, pay later’-betaalmogelijkheden.
Die komst baart Testaankoop zorgen. “We stellen ons vragen over hoe ze zullen omgaan met privacy”, zegt woordvoerster Laura Claeys. “TikTok zelf is heel vaag over welke gegevens ze bijhouden en waarom. Dat zal in de shop niet anders zijn”, zegt ze. “Er lopen in Europa verschillende onderzoeken omdat ze de wetgeving zeer ruim interpreteren.” Een andere belangrijke bezorgdheid gaat over de doelgroep van de video’s. Nu al is TikTok vooral voor jongeren hét sociale medium bij uitstek. 71,5 procent van de 16- tot 24-jarigen zit er dagelijks op, zo blijkt uit de laatste SMI-barometer van de Arteveldehogeschool. “Zeker dat liveshoppen kan jongeren, financieel kwetsbare mensen, aansporen tot impulsieve aankopen”, zegt Laura Claeys. “Het wordt zó te gemakkelijk gemaakt om dingen aan te kopen. Zeker als er dan nog gebruik wordt gemaakt van ‘Buy now, pay later’-betaalmogelijkheden. Dan valt er nog een drempel weg.”
Tiktok en merchandising
Minister voor Consumentenbescherming Rob Beenders (Vooruit) zegt die ontwikkelingen in de gaten te houden. “Het is begrijpelijk dat de komst van veel vragen oproept”, zegt zijn woordvoerder. “Maar er zijn zeker regels, en daar moeten ook grote spelers zich aan houden.” Hij wijst op de Europese Digital Services Act, die onlineplatformen verplicht om duidelijk te maken wie de verkopers zijn en op te treden tegen misleidende of illegale inhoud. “Daarnaast gelden ook de Belgische consumentenregels. Consumenten hebben ook rechten, zoals het recht een aankoop binnen een bepaalde periode weer terug te sturen.
Kansen en bedreigingen
Het is een evolutie waar je moeilijk omheen kunt, zegt ook Greet Dekocker, directeur van Becom, de Belgische e-commercefederatie. “Het is dubbel”, zegt ze. “Enerzijds is het een dreiging. Meestal zie je in de slipstream van zo’n platform een hele reeks geconnecteerde handelaren die nu al actief zijn in Frankrijk of in China en die via TikTok dan de weg vinden naar de Belgische consument.” Maar het kan voor Belgische handelaars ook kansen creëren, aldus Becom. “Als er een nieuwe marktplaats begint, dan is de eerste reactie altijd de verzuchting dat ze hun volume zien afnemen. Tegelijk zijn er handelaren die erop springen, er een opportuniteit in zien en er voordeel uit halen. Ze kunnen nieuwe klanten bereiken of meer gaan exporteren.”
Lastiger voor winkels met meerdere merken
Al is dat niet voor elke handelaar weggelegd. “Belgische merken als Loops, Gimber of Kombukka, dat zijn de succesverhalen voor zulke omgevingen. Ze hebben hun eigen productie in handen, zetten zelf hun prijs en houden daar de controle over en kiezen wanneer ze kortingen geven. Dat is moeilijker voor winkels met meerdere merken. Zij kunnen zich ook op Tiktok profileren, maar het is lastiger om de concurrentie aan te gaan met de kanalen van de merken zelf.”
Minister Beenders raadt de klanten aan om goed na te denken of ze dat product wel écht nodig hebben. “Het is nooit zo gemakkelijk geweest als vandaag om iets te kopen. Met twee klikken heb je een product besteld dat er leuk uitziet en goedkoop is. Maar er zit niet altijd kwaliteit of veiligheid achter. Net daar ligt een risico, zeker voor jongeren die snel verleid worden door alles wat ze zien op sociale media.”
