Bovenstaande vraag werd eerder al gesteld in een nieuwsbrief door Tom Steenhoudt. Hij reageerde hiermee op het feit dat de kranten van Mediahuis (De Standaard, Gazet van Antwerpen, Nieuwsblad, Het Belang van Limburg) steeds meer bedden, boxsprings, donsdekens en kussens verkopen en hiermee een forse concurrent worden van meubelzaken en slaapspecialisten.
Nieuw is deze trend niet: Mediahuis verkoopt al jaren beddengoed van De Witte Liétaer (naast elektrische fietsen, stofzuigers, drilboren, etc) maar dit keer ging Mediahuis nog een stapje verder. Er werd een reeks opendeurdagen georganiseerd: op zaterdag 17 februari bij Mediahuis Limburg, op zaterdag 2 maart bij Mediahuis Antwerpen. Geïnteresseerden konden er terplekke bedden en matrassen van Vitality Pur testen, vragen stellen en aansluitend eventueel online bestellen. Die demarche gaf aanleiding tot het online artikel in de nieuwsbrief – een artikel dat zeer vaak werd aangeklikt.
Daarom gaan we er hier iets dieper op in. We belden intussen naar Mediahuis, contacteerden onze zusterfederatie UNIZO (voor juridisch advies) en enkele experts terzake, gingen zelf kijken en stuurden op de eerste testdag een deurwaarder langs. Kwestie van te zien hoe de customer journey daar verliep en om de wet op de handelspraktijken te controleren. Tom ging zelf kijken en zag dat er niet rechtstreekse aan particulieren verkocht werd, er kon enkel worden besteld via de website. Gevraagd naar bestelbon, folder of voorwaarden, bleken die er niet te zijn. Er werd doorverwezen naar de website. In opdracht van Interieur Unie trok een deurwaarder trok naar Hasselt en maakte daar proces-verbaal op. Ze nam enkele foto’s en zag hoe enkele potentiële klanten bedden uittestten en online bestellingen konden maken.
Misleiding
Eerst iets over het merk Vitality Pur. Volgens Pascal Mannekens van Bedking in Boortmeerbeek is dat geen gerenommeerd merk maar een “labeltje dat men aan een product hangt van een distributeur uit Nederland die in Balkan-landen laat produceren.” Pascal: ‘Eigenlijk druist deze actie in tegen de belangen van de consument. Want wat is dit? Een private label dat vooropgezet wordt als een merk. Dat is pure misleiding van de klant. Een aan kwaliteit en aan gezondheid gerelateerd product is dit evenmin en dat verwacht je wel als je iets bij pakweg De Standaard koopt. De lezer denkt ‘goede deal’ maar dit product is allesbehalve afgestemd op het algemeen belang of de gezondheid van mensen, het is eerder derderangs. Bovendien zit er ook iets scheef met de prijszetting. Er wordt gesteld dat de prijzen constant 50 procent lager liggen dan de adviesprijs. Dat is helemaal niet marktconform. En dan is er nog een probleem met de regels met betrekking tot de garantie. Die bedraagt slechts 2 jaar! Zelfs Jysk en Ikea doen het op dat vlak beter. A & B merken geven makkelijk 10 jaar garantie, dit klopt duidelijk niet.’
Uiteraard schikt deze manier van doen heel wat slaapspecialisten niet. Dat heeft te maken met de evolutie in de beddingwereld naar heel persoonlijke service naar de klant toe. ‘Slapen wordt steeds persoonlijker benaderd’, zegt Pascal, die ook vindt dat daar precies de toekomst van de slaapspeciaalzaak zit. ‘Dat is een evolutie die we met vele specialisten samen hebben vastgelegd. De specialisten terplekke waren trouwens gewone, nou ja, 3 gehaaide, verkopers. Wat hier dus gebeurt, is op zijn minst merkwaardig te noemen. En het brengt indirecte schade toe aan de economie.’
Reactie De Standaard
Even naar De Standaard gemaild, en wel naar hoofdredacteur Karel Verhoeven. Die wist meteen te zeggen dat redactie en commerciële dienst twee aparte werelden zijn. Karel: ‘De hoofdredactie is niet verantwoordelijk voor de webshop. Zoals bij advertising staat er een Chinese muur tussen ons en de webshop. Er is alleen principieel overleg, bijvoorbeeld over criteria zoals duurzaamheid of wat te doen met verre reizen. Maar ook daar is de webshop uiteindelijk autonoom. De webshop wordt ook centraal gerund voor vier titels, met minimale afwijkingen in het aanbod per titel.’ Van enige opendeurdag in de lokalen van Mediahuis is Karel Verhoeven niet op de hoogte, al beseft hij dat de kwestie allicht gevoelig ligt bij de advertentiedienst van Mediahuis, zeker als er onder adverteerders ook meubelhandelaren of slaapspecialisten zitten.
Ook even contact genomen met Aline Delnoye, de verantwoordelijke voor de Mediahuis webshop. Aline wilde niet telefonisch reageren op onze vraag, maar deed dat enkel per mail. Letterlijk: ‘Net als vele andere mediabedrijven organiseert ook Mediahuis al sinds decennia promoties voor lezers. We doen deze acties in de eerste plaats om de lezers een voordeel te bieden. Daarnaast zorgen deze acties voor extra inkomsten die nodig zijn om het verlies van print abonnees en advertentie-inkomsten te compenseren. Het gaat steeds om kortlopende, ad hoc acties, met een beperkte voorraad, en is er minder keuze dan in de retail. Heel sporadisch wordt voor een beperkt aantal acties testmomenten georganiseerd. Bij de keuze van de acties en leveranciers wordt naar verschillende parameters gekeken: kwaliteit, service na verkoop, voldoende beschikbare aantallen, deals met recht van retour en marge.’ Aline zegt dat er indien mogelijk gewerkt wordt met partners van Mediahuis. En peilt op het einde van de mail zelfs naar mogelijke interesse om samen met Mediahuis acties uit te werken.
Machtsmisbruik?
Interieur Unie contacteerde ook Elise Detavernier, Juridisch Adviseur Studiedienst UNIZO, over de testdagen bij Mediahuis. Tom Steenhoudt schreef haar: ‘Het onlineverkopen was bekend, alleen gaat Mediahuis nu een stap verder. Is Mediahuis een retailer geworden? Interieur Unie vindt dit deontologisch laakbaar van een voor velen betrouwbare partner. Dit is pure concurrentie tov interieur- en beddenspeciaalzaken. Als Mediahuis retailer wil zijn, dan gelden ook voor hen de regels van de Wet op de Marktpraktijken zoals iedere andere retailer. Mogen ze nu fysieke ‘winkels’ openen? Volgen ze de Wet op de Marktpraktijken? We merken dat ze soms tot wel meer dan 1.000 euro onder de adviesprijs zitten, dan kan je je afvragen of de adviesprijzen wel realistisch zijn? En maken we geen kans om te spreken van misbruik van economische machtspositie op basis van leer van de roofprijzen?’ Waarop Elise antwoordde met een ingewikkelde definitie over machtspositie en concludeerde dat het hier nog niet om buitensporig lage prijzen gaat dus leer van de roofprijzen zal niet mogelijk zijn. Elise: ‘Ook is mijns inziens Mediahuis nog niet in staat om onafhankelijk van alle marktinvloeden te handelen. Mediahuis heeft de mogelijkheid nog niet om de prijzen te bepalen of de toegang tot de markt te beperken.’
Krant wordt webshop
Dat mediabedrijven steeds meer acties organiseren voor hun lezers, weet ook Gino Van Ossel, professor retailmanagement aan de Vlerick Business School. ‘Media, en in het bijzonder de kranten, zijn meer webshops geworden, ik zou ze geen retailers noemen. Wat precies uniek is bij de kranten is dat zij zelf het medium zijn. Als je als Zalando of Bol voor het eerst op de markt komt, dan moet je daar marketinggewijs serieuze bedragen tegenaan gooien. Bij De Standaard of Het Nieuwsblad is het DNA al heel duidelijk. Je kan communiceren op je eigen merk. Je hebt bovendien al e-mailadressen omdat die klanten je krant lezen.’ Hij ziet dat kranten dit nieuwe businessmodel omarmen, ook al omdat ze zelf geen stock dienen te nemen. ‘Ze kopen die spullen niet in. Het is de verkoper die bij wijze van spreken het testmoment organiseert. En de consument, die wil die fiets of dat bed wel eens uitproberen, zeker aan zo’n prijzen. Vaak gaat het om producten met grote kortingen, niet zomaar in procenten, wel in centen. Als je kan zeggen dat er van de prijs 500 euro afgaat, dan is dat een korting die inslaat.’
Tip: nog meer service
Gino Van Ossel denkt dat meubelhandelaren en slaapspecialisten aan deze gang van zaken weinig kunnen doen. ‘Ik zou zeggen: werk samen met partners die zich niet tot dit soort dingen lenen’, zegt hij. Dat is niet direct de reactie van Interieur Unie. Als vakvereniging reageert IU verontwaardigd en blijft de twijfel over het rechtmatig karakter van dit soort acties. Toch blijkt het zeer moeilijk om juridische procedures op te starten want je kon ter plaatse geen bestellingen doen. Wel testen, je laten adviseren door “slaapexperten” en online bestellen.
Wordt vervolgd. Interieur Unie vindt dat de schoenmaker bij haar leest moet blijven. We horen graag uw mening hierover!
